ياۋروپا بىئو ئىقتىسادى كۈچلۈك بولۇپ، بىئو ئاساس قىلىنغان سانائەتنىڭ يىللىق ئايلىنىشى 780 مىليارد ياۋروغا يېتىدۇ.

1. ياۋروپا ئىتتىپاقى بىئو ئىقتىسادى ئەھۋالى

2018-يىللىق ياۋروپا ئىستاتىستىكا ئىدارىسىنىڭ سانلىق مەلۇماتلىرىنى تەھلىل قىلىش نەتىجىسىدە، ياۋروپا ئىتتىپاقى 27 دۆلەت + ئەنگلىيەدە، يېمەكلىك، ئىچىملىك، دېھقانچىلىق ۋە ئورمانچىلىق قاتارلىق ئاساسلىق ساھەلەرنى ئۆز ئىچىگە ئالغان پۈتۈن بىئو ئىقتىسادنىڭ ئومۇمىي ئايلىنىش سوممىسى 2 تىرىليون 400 مىليارد ياۋرودىن سەل ئېشىپ كەتكەن، بۇ 2008-يىلدىكى يىللىق ئېشىش نىسبىتىنىڭ تەخمىنەن %25 ئىكەنلىكىنى كۆرسىتىپ بېرىدۇ.

يېمەك-ئىچمەك كەسپى بىئو ئىقتىساد ئومۇمىي ئايلىنىشىنىڭ يېرىمىنى ئىگىلەيدۇ، خىمىيىلىك ماددىلار ۋە سۇلياۋ ماتېرىياللار، دورىگەرلىك، قەغەز ۋە قەغەز مەھسۇلاتلىرى، ئورمان مەھسۇلاتلىرى، توقۇمىچىلىق، بىئو يېقىلغۇ ۋە بىئو ئېنېرگىيە قاتارلىق بىئو ئاساسلىق كەسىپلەر تەخمىنەن %30 نى ئىگىلەيدۇ. كىرىمنىڭ يەنە %20 گە يېقىنى دېھقانچىلىق ۋە ئورمانچىلىق قاتارلىق ئاساسلىق كەسىپلەردىن كېلىدۇ.

2. ياۋروپا ئىتتىپاقىنىڭ ئەھۋالىبىئولوگىيىلىك ئاساستىكىئىقتىساد

2018-يىلى، ياۋروپا ئىتتىپاقىنىڭ بىئولوگىيىلىك ئاساستىكى سانائىتىنىڭ ئايلىنىش سوممىسى 776 مىليارد ياۋروغا يەتتى، بۇ 2008-يىلدىكى 600 مىليارد ياۋرودىن ئېشىپ كەتكەن. بۇنىڭ ئىچىدە، قەغەز-قەغەز مەھسۇلاتلىرى (%23) ۋە ياغاچ مەھسۇلاتلىرى-ئۆي جاھازلىرى (%27) ئەڭ چوڭ نىسبەتنى ئىگىلەيدۇ، ئومۇمىي سوممىسى تەخمىنەن 387 مىليارد ياۋرو؛ بىئو يېقىلغۇ ۋە بىئو ئېنېرگىيە تەخمىنەن %15 نى ئىگىلەيدۇ، ئومۇمىي سوممىسى تەخمىنەن 114 مىليارد ياۋرو؛ بىئولوگىيىلىك ئاساستىكى خىمىيىلىك ماددىلار ۋە سۇلياۋ ماتېرىياللارنىڭ ئايلىنىش سوممىسى 54 مىليارد ياۋرو (%7) بولدى.

خىمىيىلىك ماددىلار ۋە پلاستىكلار ساھەسىدىكى سودا سوممىسى %68 ئېشىپ، 32 مىليارد ياۋرودىن تەخمىنەن 54 مىليارد ياۋروغا يەتتى؛

دورىگەرلىك سانائىتىنىڭ سودا سوممىسى %42 ئېشىپ، 100 مىليارد ياۋرودىن 142 مىليارد ياۋروغا يەتتى؛

قەغەز سانائىتى قاتارلىق باشقا كىچىك ئېشىشلار سودا سوممىسىنى %10.5 ئاشۇرۇپ، 161 مىليارد ياۋرودىن 178 مىليارد ياۋروغا يەتكۈزدى؛

ياكى توقۇمىچىلىق سانائىتى قاتارلىق مۇقىم تەرەققىياتلار، سودا ئايلىنىشى پەقەت %1 ئېشىپ، 78 مىليارد ياۋرودىن 79 مىليارد ياۋروغا يەتتى.

3. ياۋروپا ئىتتىپاقىدىكى ئىشقا ئورۇنلىشىش ئۆزگىرىشلىرىبىئولوگىيىلىك ئىقتىساد

2018-يىلى، ياۋروپا ئىتتىپاقى بىئو ئىقتىسادىدىكى ئومۇمىي ئىشقا ئورۇنلىشىش نىسبىتى 18 مىليون 400 مىڭغا يەتتى. قانداقلا بولمىسۇن، 2008-يىلدىن 2018-يىلغىچە بولغان مەزگىلدە، پۈتۈن ياۋروپا ئىتتىپاقى بىئو ئىقتىسادىدىكى ئىشقا ئورۇنلىشىش تەرەققىياتى ئومۇمىي ئايلىنىش نىسبىتىگە سېلىشتۇرغاندا، ئومۇمىي ئىشقا ئورۇنلىشىش نىسبىتىدە تۆۋەنلەش يۈزلىنىشى كۆرۈلدى. قانداقلا بولمىسۇن، بىئو ئىقتىسادىدىكى ئىشقا ئورۇنلىشىش نىسبىتىنىڭ تۆۋەنلىشى ئاساسلىقى يېزا ئىگىلىك كەسپىدىكى چېكىنىش بىلەن مۇناسىۋەتلىك بولۇپ، بۇ كەسىپنىڭ ئەلالاشتۇرۇلۇشى، ئاپتوماتلىشىشى ۋە رەقەملەشتۈرۈلۈشىنىڭ كۈچىيىشى بىلەن مۇناسىۋەتلىك. باشقا كەسىپلەردىكى ئىشقا ئورۇنلىشىش نىسبىتى مۇقىم بولۇپ قالدى، ھەتتا ئاشتى، مەسىلەن، دورىگەرلىك.

بىئولوگىيىلىك ئاساستىكى كەسىپلەردىكى ئىشقا ئورۇنلىشىش نىسبىتىنىڭ ئېشىشى 2008-يىلدىن 2018-يىلغىچە بولغان ئارىلىقتا ئەڭ كىچىك تۆۋەنلەش يۈزلىنىشىنى كۆرسەتتى. ئىشقا ئورۇنلىشىش نىسبىتى 2008-يىلدىكى 3 مىليون 700 مىڭدىن 2018-يىلى تەخمىنەن 3 مىليون 500 مىڭغا چۈشۈپ قالدى، بولۇپمۇ توقۇمىچىلىق سانائىتى بۇ مەزگىلدە تەخمىنەن 250 مىڭ ئىش ئورنىنى يوقاتتى. دورىگەرلىك قاتارلىق باشقا كەسىپلەردە ئىشقا ئورۇنلىشىش نىسبىتى ئاشتى. 2008-يىلى 214 مىڭ ئادەم ئىشقا ئورۇنلاشقان بولسا، ھازىر بۇ سان تەخمىنەن 327 مىڭغا يەتتى.

4. ياۋروپا ئىتتىپاقى دۆلەتلىرىدىكى ئىشقا ئورۇنلىشىشتىكى پەرقلەر

ياۋروپا ئىتتىپاقىنىڭ بىئولوگىيىلىك ئاساستىكى ئىقتىسادىي سانلىق مەلۇماتلىرىدىن قارىغاندا، ئەزالار ئارىسىدا ئىشقا ئورۇنلىشىش ۋە ئىشلەپچىقىرىش جەھەتتە روشەن پەرق بار.

مەسىلەن، پولشا، رۇمىنىيە ۋە بۇلغارىيە قاتارلىق ئوتتۇرا ۋە شەرقىي ياۋروپا دۆلەتلىرى بىئولوگىيىلىك ئاساستىكى ئىقتىسادنىڭ تۆۋەن قوشۇمچە قىممەتلىك ساھەلىرىدە ئۈستۈنلۈكنى ئىگىلەيدۇ، بۇ نۇرغۇن ئىش ئورنى يارىتىدۇ. بۇنىڭدىن كۆرۈۋېلىشقا بولىدۇكى، يېزا ئىگىلىك ساھەسى يۇقىرى قوشۇمچە قىممەتلىك ساھەلەرگە سېلىشتۇرغاندا ئەمگەك كۈچى كۆپ تەلەپ قىلىدۇ.

بۇنىڭغا سېلىشتۇرغاندا، غەرب ۋە شىمالىي ياۋروپا دۆلەتلىرىنىڭ ئىشقا ئورۇنلىشىشقا سېلىشتۇرغاندا ئايلىنىش نىسبىتى خېلى يۇقىرى بولۇپ، نېفىت پىششىقلاپ ئىشلەش قاتارلىق قوشۇمچە قىممەت ياراتقان كەسىپلەرنىڭ نىسبىتىنىڭ يۇقىرى ئىكەنلىكىنى كۆرسىتىپ بېرىدۇ.

خىزمەتچىلەرنىڭ ئىشتىن ئايرىلىشى ئەڭ يۇقىرى بولغان دۆلەتلەر فىنلاندىيە، بېلگىيە ۋە شىۋېتسىيە.

5. كۆرۈش
2050-يىلغا بارغاندا، ياۋروپا ئىشقا ئورۇنلىشىش، ئىقتىسادىي ئېشىش ۋە بىئو-قايتا ئىشلەش جەمئىيىتىنى شەكىللەندۈرۈشنى ئىلگىرى سۈرۈش ئۈچۈن ئىمكانقەدەر مۇقىم ۋە رىقابەت كۈچىگە ئىگە بىئو-ئاساسلىق كەسىپ زەنجىرىگە ئىگە بولىدۇ.
بۇنداق ئايلانما جەمئىيەتتە، ئۇچۇرغا ئىگە ئىستېمالچىلار ئىمكانقەدەر تۇراقلىق تۇرمۇش ئۇسۇلىنى تاللايدۇ ۋە ئىقتىسادىي ئېشىشنى ئىجتىمائىي پاراۋانلىق ۋە مۇھىت ئاسراش بىلەن بىرلەشتۈرگەن ئىقتىسادنى قوللايدۇ.